GS sử học James R.Reckner, tác giả cuốn sách nổi tiếng Hạm đội Trắng vĩ đạicủa Teddy Roosevelt, là giám đốc Trung tâm VN tại Đại học Texas Tech, một trung tâm lưu trữ lớn nhất Hoa Kỳ về con người và đất nước VN, một địa chỉ giao lưu văn hóa và nghiên cứu lịch sử của hàng triệu độc giả, các nhà nghiên cứu và sinh viên trên thế giới.
Từ trung tâm này, cuốn nhật ký Đặng Thùy Trâm đã đến với hàng triệu người đọc VN và nhiều nước.
Tôi nghĩ không thể đánh mất những gì từ quá khứ của thế giới hay từ chính bản thân mỗi người chúng ta. Sưu tầm tư liệu lịch sử là một công việc đầy xúc cảm, nó giúp mọi thế hệ hiểu biết và thông cảm với nhau hơn qua nhiều điểm nhìn phong phú do tiếp xúc với tư liệu mà có.
Theo tôi, không có lời giải đáp nào chân thực bằng các nguồn tư liệu sống mà chúng tôi đã dày công sưu tầm. Đó là hồi ức và tư liệu của chính những người tham gia cuộc chiến. Cũng không phải là những tư liệu chung chung mà là tư liệu cá nhân của từng con người cụ thể. Hầu hết các nguồn tư liệu đó đều thật sự quan trọng bởi vì khi đọc hay xem nó, chúng ta sẽ hiểu tại sao họ đã làm như vậy, tại sao họ đã thấy như vậy và tại sao họ hiểu như vậy.
Tâm trạng và hoàn cảnh mà họ trải qua sẽ cho chúng ta biết từng lát cắt của lịch sử. Chẳng hạn như vào thời điểm chiến tranh xảy ra trong khu kinh thành Huế, có câu chuyện về một người đàn bà già nua đã lo toan, cố gắng bảo vệ mạng sống và gia đình mình ra sao. Tôi nghĩ đó là những kinh nghiệm quí giá của một đời người nói riêng và của người dân ở đó nói chung khi đối mặt với chiến tranh.
Thật là một sai lầm lớn nếu chúng ta không tìm hiểu về người lính miền Nam VN trong chiến tranh bởi họ cũng có đầy những ký ức, ý tưởng và những trải nghiệm chiến tranh. Chúng ta cần tìm hiểu họ với một tấm lòng rộng mở và mang tính khách quan để hiểu hơn về cuộc chiến tranh. Tôi nghĩ chúng ta cần có một sự hợp tác ở cấp độ cao về mặt nhận thức để tìm thấy sự thật của lịch sử.
Tôi nói với sinh viên rằng các bạn hãy lắng nghe lời tôi một cách cẩn thận nhưng xin đừng tin tuyệt đối vào tôi! Bởi tôi chỉ có một sự trải nghiệm của bản thân mình mà không thể bao quát tất cả, không thể buộc các bạn phải suy nghĩ như tôi về những cuộc chiến tranh. Điều quan trọng là các bạn, những sinh viên muốn hiểu cặn kẽ lịch sử, phải luôn căn cứ vào tư liệu.
-Hãy kiểm định tư liệu, kiểm định các nguồn lưu trữ và tự tìm hiểu sự thật từ những tư liệu. Khi nghiên cứu lịch sử, chúng ta cần phải có một ký ức minh bạch, một nhận thức trong sáng và chính các tư liệu lịch sử sẽ giúp chúng ta điều ấy; bởi thời gian sẽ làm cho trí nhớ của tôi, của bạn bị lu mờ. Do vậy, không chỉ sinh viên mà bản thân tôi cũng phải luôn học hỏi thông qua việc tìm kiếm, nghiên cứu tư liệu lịch sử thực tế, chứ không phải chỉ đọc những lý luận của người khác.
-Chối bỏ lịch sử hay không hiểu về lịch sử nghĩa là chúng ta từ bỏ cuộc sống mà chúng ta đã có. Lịch sử chính là cuộc sống của tôi, của anh, của mỗi dân tộc. Vì vậy các bạn trẻ phải học và am hiểu lịch sử, các bạn sẽ biết được chúng ta cần chia sẻ những điều gì cần thanh lọc, loại bỏ những gì lầm lỗi, kế thừa và phát triển những gì tốt đẹp để làm cho thế giới ngày càng tươi sáng hơn.
-Nói cách khác, lịch sử là diễn biến của những sự kiện xảy ra trong quá khứ, những sự kiện ấy là những bài học kinh nghiệm quí giá giúp chúng ta có được cái nhìn sáng suốt hơn trong cách hành xử, định hình cuộc sống hôm nay và mai sau. Chúng ta có thể tìm thấy tương lai từ trong quá khứ tràn đầy những trải nghiệm ấy.