Thứ ba, 16/09/2008 - 05:06:pm
Sa Huỳnh dưới mắt nhà thơ Xuân Diệu:
BS Đặng Thùy Trâm trong nhật ký của mình có viết:
Anh về qua xóm nhỏ,
Em chờ dưới bóng dừa.
Nắng chiều lên mái tóc,
Tình quê hương đơn sơ .
Quê em nghèo, cát trắng,
Tóc em lúa vừa xanh.
Anh là người lính chiến,
Áo bạc màu đấu tranh .
Em mời anh dừng lại,
Đêm trăng ướt lá dừa,
Bên nồi khoai mới luộc,
Ngát thơm vườn ngâu thưa,
Em hẹn em sẽ kể:
Tình quê hương đơn sơ
Mẹ già như chiều nắng,
Nhớ con trai chưa về,
Ruộng nghèo không đủ thóc
Vườn nghèo nong tằm thưa
Ngõ buồn màu hoang loạn
Quê nghèo thêm xác xơ .
Anh chiến binh tiền tuyến,
Về giải phóng quê em.
Bao nhịp cầu đất nước,
Nối về quê miền Trung
Anh sẽ là anh đàn em nhỏ,
Là con của mẹ giữ quê hương.
Quê nghèo mai sẽ lên mầm sống,
Đàn trẻ thơ reo giữa lúa vàng ...
- Thơ Phan Lạc Tuyên
- Đan Thọ phổ nhạc 1954
Bài nhạc thơ, thấm mãi vào lòng tôi, day dứt như một nỗi nhớ không bờ. Chuyến đi Tây Nguyên và khi về dọc theo duyên hải Miền Trung, xe đêm đỗ lại quán cơm bên đường, mở choàng mắt, nghe sóng biển dội về, cơn mê nào chợt thức, nghe mọi người lao xao Sa Huỳnh .... đến Sa Hunỳh rồi .... có ai xuống đây không?

P/s:
Phan Lạc Tuyên xuất thân từ một gia đình khoa bảng ở đất Bắc (Thạch Thất - Sơn Tây), từ cuối đời Lê có tiến sĩ Phan Bảng được khắc tên trong bia đá ở Văn Miếu Hà Nội.
Phan Lạc Tuyên chính thức tham gia Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam VN. Tháng 7.1963, nhóm Phan Lạc Tuyên được Trung ương Cục bí mật điều động về khu giải phóng. Năm 1965, Phan Lạc Tuyên cùng phái đoàn Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam VN từ khu giải phóng công khai trở lại Phnom Penh tham dự Hội nghị Nhân dân Đông Dương do chính phủ vương quốc Campuchia đăng cai. Tại hội nghị, Phan Lạc Tuyên thay mặt nhóm đảo chính 11.11.1960 đọc tham luận chính trị gây tiếng vang rất lớn ở Sài Gòn lúc bấy giờ. Sau đó, ông được giao công tác làm Ủy viên phái đoàn Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam VN tại miền Bắc (Hà Nội).
Bởi vậy, sau khi đã làm nhiệm vụ của người trai thời chiến, Phan Lạc Tuyên lại quay trở về với truyền thống bút nghiên của gia tộc. Trong thời gian công tác ở miền Bắc, ông đã tranh thủ nghiên cứu, học hỏi và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Dân tộc học ở Ba Lan.