Bài viết được viết trên Blog Yahoo!360 vào ngày 08/06/2008
MẮT XÍCH :x chưa có bài viết yêu thích
TẾT ĐOAN NGỌ - MỒNG 5 THÁNG 5 ÂM LỊCH
Thứ tư, 03/06/2009 - 01:04:am
Trong văn hoá Việt thì ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch lại là ngày giỗ Quốc Mẫu Âu Cơ. Trong dân gian đã lưu truyền câu ca dao:
Ở vùng đồng bắng Nam Bộ Việt Nam thì ngày mùng 5 tháng 5 còn được gọi là ngày "Vía Bà", thờ Linh Sơn thánh Mẫu trên núi Bà Đen.
Tại Việt Nam còn coi mùng 5 tháng 5 là "Tết giết sâu bọ" vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh. Vào ngày này có tục "giết sâu bọ" bằng cách sáng sớm chưa ăn uống gì đã được lót dạ bằng hoa quả đương mùa và rượu nếp. Trẻ con được treo cho những túi bùa bằng vụn lúa các màu khâu thành hình trái đào, quả khế, quả quất... buộc chỉ ngũ sắc kết tua (gọi là bùa tua bùa túi), móng tay móng chân được nhuộm đỏ bằng lá móng (trừ ngón tay trỏ và ngón chân kề ngón cái), bôi hồng hoàng (một vị thuốc có màu đỏ pha vàng) vào thóp, vào ngực, vào rốn… để trừ tà ma bệnh tật.
Trong tết này, các gia đình có làm lễ cúng gia tiên, cỗ cúng có cả chay lẫn mặn. Các chàng rể phải sắm quà biếu bố mẹ vợ nhân tết mồng năm, trong đó thường có mấy thứ: ngỗng, dưa hấu, hoặc đậu xanh đường cát. Học trò cũng đến tết thầy, lễ vật tuỳ tâm, đại thể cũng như trên. Ở một số vùng quê, vào giờ Ngọ (12 giờ trưa) ngày mồng 5 tháng 5, nhiều người còn đi hái lá làm thuốc, vì tin rằng lá hái trong giờ phút này dù chỉ là các lá thông thường như lá chanh, lá bưởi, kinh giới, tía tô, ngải cứu, sen vồng..., đều trở nên công hiệu hơn rất nhiều. Tuy nhiên gần đây, những sắc thái phong tục truyền thống Việt trong lễ này không còn được xem trọng.
Trước mấy ngày, đi đường đã nghe tiếng vịt: " cạp...cạp..." nhốn nháo trên khắp các con đường, vịt có mặt trên từng cây số từ công sở, trường học, quán nước,bụi tre...thậm chí cả trong tollet cũng thấy vịt.Dường như ngày hôm nay là Tết của các " em vịt" thì fải, các" em " đỏn đà, tung tăng trong nắng trong gió dạo chơi trên khắp con phố nhưng ngặt một điều là nằm trong lòng bàn tay và giỏ xách của mấy O mấy Mệ đương về cho kịp nước sôi.
Trưa nay, nhà Ngoại cúng Tết Đoan Ngọ đồng thời cũng là ngày giỗ Cố, ngoại thật ác chiến, ra chợ xách 5 con vịt về
, con nào con ấy béo ú.Hồi Cậu còn sống mồng 5 tháng 5 nào Cậu cũng về làm thịt vịt và lo bếp núc cho Ngoại, bây giờ ra chợ mua làm sẵn rồi về tự chế biến thôi.Còn nhớ mình hay lăn xăn ngồi lấy đũa lộn ruột vịt, nhổ lông và đánh tiết canh cho Cậu, năm này dịch tả cấp nên món tiết canh loại khỏi thực đơn.Mọi nhà thường làm mấy món như: vịt hấp chấm mắm gừng, bún măng vịt rồi đặt một mâm nhỏ cúng ông bà và cúng trời đất.
Nhắc đến thịt vịt không quên đến chè kê.Chè kê: Chè nấu bằng hạt kê với đường cát, thường ăn với bánh tráng (bánh đa). Đây là món ăn truyền thống trong ngày tết Đoan ngọ.Cũng lạ là hạt kê này chỉ mùa này mới có, nó có màu vàng óng của mật ong.
Nghe mẹ nói dân gian truyền lại rằng cứ giữa trưa giờ ngọ, đứng ngửa mặt lên trời, nhỏ chanh vào mắt thì mắt sẽ rất sáng.Có lẽ đúng vào thời khắc ấy vạn vật tự nhiên trở nên quý giá và hữu ích hơn.Nghe nói thế nhưng mình chưa thử bao giờ cả.![]()
Vào ngày này, buổi sáng cảnh người mua kẻ bán ở chợ rất nào nhiệt là thế nhưng đến đầu giờ chiều các chợ vắng tanh không bóng người, mọi người đều đóng cửa hàng để về quây quần chuẩn bị mâm cổ cùng với gia đình.Một điều lạ nữa mình không hiểu từ bao giờ ở Huế lại hình thành một thói quen, buổi chiều hôm đó mọi người đều nô nức kéo nhau về biển Thuận An.![]()
( Hic trưa nay bị ép quất gần 2 đĩa vịt, ớn đến tận cổ, bây giờ ngồi viết về nó cũng thấy ngứa cổ, đi uống nước thôi .....)![]()
Bài viết được viết trên Blog Yahoo!360 vào ngày 08/06/2008